10 Festival sa Pilipinas: Gabay sa mga Pinakasikat na Pista

Sinulog sa Cebu City at Ati-Atihan sa Kalibo ay parehong ginaganap tuwing ikatlong Linggo ng Enero, sa iisang araw, taon-taon. Milyun-milyong tao ang bumabaha sa mga lansangan ng dalawang lungsod para sumayaw at magparada bilang pagpupugay sa Santo Niño. Ito ang una sa 10 festival sa Pilipinas na dapat malaman ng sinumang gustong maranasan ang pinakamalaking pagdiriwang ng bansa.

Mula sa mga pistang pang-relihiyoso hanggang sa mga pagdiriwang ng ani at kasaysayan, bawat rehiyon ng Pilipinas may sariling paraan ng pagsasaya. Nasa gabay na ito ang buwan, lugar, at kwento sa likod ng sampung pinakasikat na festival, mula Luzon hanggang Mindanao.

Sa Isang Sulyap (At a Glance)

Detalye	Impormasyon
Bilang ng festival	10 pinakasikat na pista sa Pilipinas
Saklaw na buwan	Enero hanggang Nobyembre
Pinakamaraming bisita	Sinulog at Dinagyang, milyun-milyon taon-taon
Karaniwang tema	Debosyon sa Santo Niño, ani, o Semana Santa
Pinakamatandang ugat	Ati-Atihan, hango sa alamat noong 1200 AD
Pinakabagong itinatag	Panagbenga, sinimulan noong 1996
Karaniwang aktibidad	Street dancing, parada, at pagpipinta ng katawan
Pinakamainam dumating	Isang araw bago ang pangunahing parada

Talahanayan ng Sampung Pinakasikat na Festival

Narito ang mabilisang paghahambing ng 10 festival sa Pilipinas, mula sa buwan ng pagdiriwang hanggang sa dahilan kung bakit ito ipinagdiriwang. Gamitin ito bilang sanggunian bago basahin ang detalyadong kwento ng bawat isa.

Pista	Lalawigan o Lungsod	Buwan	Ipinagdiriwang
Sinulog	Cebu City	Enero	Debosyon sa Santo Niño
Ati-Atihan	Kalibo, Aklan	Enero	Debosyon sa Santo Niño at alamat ng mga Ati
Dinagyang	Iloilo City	Enero	Debosyon sa Santo Niño, pakikipagkasundo sa mga Ati
Panagbenga	Baguio City	Pebrero	Pasasalamat sa bulaklak, muling pagbangon mula sa lindol
MassKara	Bacolod City	Oktubre	Pagpapasaya sa bayan matapos ang trahedya
Pahiyas	Lucban, Quezon	Mayo	Pasasalamat sa ani kay San Isidro Labrador
Kadayawan	Davao City	Agosto	Pasasalamat sa ani, pagkilala sa mga katutubong tribo
Moriones	Marinduque	Marso o Abril	Pag-alaala kay Longinus tuwing Semana Santa
Higantes	Angono, Rizal	Nobyembre	Parangal kay San Clemente, patron ng mangingisda
Pintados-Kasadyaan	Tacloban City	Hunyo	Pag-alaala sa mga tattooed na mandirigma ng Leyte

Ilang katangian ang paulit-ulit sa mga pistang ito:

• Karamihan ay may street dancing competition na sinasamahan ng tambol at banda.
• Halos lahat ay may pagpipinta ng katawan o pagsusuot ng makukulay na kasuotan.
• Marami ang nag-ugat sa debosyon sa Santo Niño o sa pasasalamat sa masaganang ani.
• May mga pistang bahagi ng mas malaking pambansang okasyon, tulad ng Moriones sa Semana Santa.

Sinulog Festival (Cebu City)

Ang Sinulog Festival ay ginaganap tuwing ikatlong Linggo ng Enero sa Cebu City, may siyam na araw ng pagdiriwang na nagtatapos sa Sinulog Grand Parade. Unang isinagawa ito noong Enero 20, 1980, bilang pagpupugay sa Santo Niño na dinala ni Ferdinand Magellan noong 1521. Ang salitang “sinulog” ay mula sa Cebuano na “sulog,” o agos ng tubig, dahil sa pasulong-paurong na galaw ng sayaw.

Isang araw bago ang parada, dinadala ang imahen ng Santo Niño mula Mandaue papuntang Cebu City sa pamamagitan ng Fluvial Procession. Ang Sinulog Festival ay kilala rin sa sigaw na “Pit Señor,” na nangangahulugang pagsamba sa Banal na Bata.

Bukod sa Grand Parade, may hiwalay na patimpalak ang Sinulog sa Kalye at Sinulog sa Simbahan, kung saan magkaibang estilo ng sayaw ang ipinapakita ng mga kontinhente mula sa iba’t ibang paaralan at parokya.

Ati-Atihan Festival (Kalibo, Aklan)

Itinuturing na “ina ng lahat ng festival sa Pilipinas” ang Ati-Atihan, na ginaganap din tuwing ikatlong Linggo ng Enero sa Kalibo, Aklan. Ayon sa alamat, dumating sa Panay noong mga 1200 AD ang sampung Bornean Datu na tumakas mula sa sariling bayan, at tinanggap sila ng mga Ati o katutubong Aeta ng isla. Bilang pasasalamat, nagpinta ng itim ang mga naninirahan sa kanilang katawan.

Nang dumating ang mga Español, isinama sa selebrasyon ang debosyon sa Santo Niño. Hanggang ngayon, ang Ati-Atihan Festival ay pinagsasama ang katutubong ritwal at relihiyosong pagdiriwang, may mga tambol, sigawan, at pintang mukha sa buong lansangan.

Mga tambol, gong, at katutubong instrumento ang bumubuo sa tunog ng Ati-Atihan, habang paulit-ulit na isinisigaw ng mga manonood ang “Hala Bira” bilang pagbati sa mga sumasayaw sa lansangan.

Dinagyang Festival (Iloilo City)

Sa Iloilo City, ang Dinagyang Festival ay ginaganap tuwing ikaapat na Linggo ng Enero, isang linggo matapos ang Ati-Atihan. Nagsimula ito noong 1968 nang dalhin sa Iloilo ang kopya ng imahen ng Santo Niño mula Cebu. Noong 1977, inatasan ng gobyerno ang bawat rehiyon na gumawa ng sariling festival para sa turismo, kaya’t nilikha ni Pacifico Sumagpao Sudario ang pangalang “Dinagyang” para maiba sa Ati-Atihan ng Kalibo.

Ang pangunahing highlight nito ay ang Ati-Atihan Tribes Competition, kung saan sumasayaw ang mga kontinhente na may pintang katawan at makukulay na kasuotan. Umaabot sa isa hanggang dalawang milyong tao ang dumadalo sa katapusang linggo ng selebrasyon.

May hiwalay ding patimpalak para sa Kasadyahan sa Dinagyang, isang seksyon na nagpapakita ng kasaysayan at kultura ng Panay sa pamamagitan ng malalaking float at pinong pagkakagawa ng costume.

Panagbenga Festival (Baguio City)

Buong buwan ng Pebrero hanggang unang Linggo ng Marso ginaganap ang Panagbenga o Baguio Flower Festival. Ito ay ipinaglihi ni Damaso Bangaoet Jr. ng John Hay Poro Point Development Corporation noong 1995, at unang isinagawa noong 1996 bilang paraan ng lungsod para bumangon mula sa pagkasira ng lindol noong 1990. Ang salitang “panagbenga” ay Kankanaey para sa “panahon ng pamumulaklak.”

Kabilang sa mga aktibidad ang float parade na puno ng sariwang bulaklak at ang street dance na sinasayaw ng mga eskwelahan at tribo ng Cordillera. Bawat taon, mahigit 1.5 milyong bisita ang dumarayo sa lungsod.

Isa pang inaabangang bahagi ng festival ang Session Road in Bloom, kung saan isinasara ang pangunahing kalsada ng Baguio para sa palengke, mga food stall, at libreng palabas sa gabi.

MassKara Festival (Bacolod City)

Ang MassKara Festival ay ginaganap tuwing Oktubre sa Bacolod City, kasabay ng Charter Day nito. Unang isinagawa ito noong Oktubre 19, 1980, matapos bumagsak ang presyo ng asukal at malunod ang bapor na MV Don Juan sa dagat ng Mindoro, kung saan mahigit 750 katao ang namatay. Ginawa ang festival para ibalik ang ngiti ng mga taga-Bacolod.

Ang pangalang “MassKara” ay pinagsama ni Ely Santiago mula sa “mass” (napakaraming tao) at “cara,” salitang Espanyol para sa “mukha.” Dahil dito, tinawag na “City of Smiles” ang Bacolod. Ang selebrasyon ay puno ng makukulay na maskara, sayawan sa lansangan, at karnabal.

Gawa sa papel mache ang mga maskara, may makukulay na balahibo at nakangiting anyo, at sinusuri ng mga hurado batay sa disenyo, kulay, at galaw ng sumusuot habang sumasayaw sa parada.

Pahiyas Festival (Lucban, Quezon)

Tuwing Mayo 15, ipinagdiriwang sa Lucban, Quezon ang Pahiyas Festival bilang parangal kay San Isidro Labrador, ang patron ng mga magsasaka. Nagsimula ito bilang paghahandog ng ani sa simbahan noong panahon ng mga misyonerong Pransiskano, pero noong 1963, opisyal itong itinatag ni Fernando Cadeliña Nañawa ng Art Club of Lucban bilang bagong tradisyon.

Dahil hindi na kasya ang ani sa simbahan, nagsimula ang mga tao na ipakita ito sa harap ng kani-kanilang bahay. Ang salitang “pahiyas” ay mula sa “hiyas,” o alahas, dahil ang mga bahay ay dinedekorasyunan ng makukulay na kiping, gulay, at prutas.

Ginagawa ang kiping mula sa linamnam na harina ng bigas, kinukulayan gamit ang natural na dyes, at ibinibitin sa mga bahay bago ito kainin bilang matamis o malutong na meryenda.

Kadayawan Festival (Davao City)

Ang Kadayawan Festival ay ginaganap tuwing ikatlong linggo ng Agosto sa Davao City bilang pasasalamat sa masaganang ani. Ang pangalan ay mula sa salitang Mandaya na “madayaw,” o mahalaga at maganda. Kinikilala nito ang 11 grupong etnolinggwistiko ng Davao, kabilang ang mga Lumad tulad ng Bagobo at Ata, at mga Moro tulad ng Tausug at Maguindanaoan.

Noong 1988, binago ni dating alkalde Rodrigo Duterte ang pangalan mula “Apo Duwaling” patungong Kadayawan. Highlight ng Kadayawan Festival ang Indak-Indak sa Kadalanan, isang sayawan sa lansangan, at ang parada ng mga karo na puno ng bulaklak at prutas.

Bukod sa street dance, may hiwalay na araw para sa Pamulak Kadayawan, isang float parade na puno ng sariwang bulaklak at prutas mula sa iba’t ibang sakahan sa Davao.

Moriones Festival (Marinduque)

Sa buong Marinduque, isinasagawa ang Moriones Festival tuwing Semana Santa, mula Linggo ng Palaspas hanggang Linggo ng Pagkabuhay. Nakabase ito sa alamat ni Longinus, ang Romanong senturyon na bulag sa isang mata na nagpaturol sa tagiliran ni Kristo. Pagkatapos tamaan ang kanyang mata ng dugo, gumaling siya at naging Kristiyano.

Sinimulan ito ni Padre Dionisio Santiago sa Mogpog noong dekada 1870. Sa katapusan ng linggo, ginaganap ang “pugutan,” isang muling pagganap ng pagpugot kay Longinus, sa mga bayan ng Boac, Gasan, Santa Cruz, Buenavista, at Mogpog. Ang mga lalaking naka-morion, o maskara ng Romanong sundalo, ay karaniwang tumutupad ng panata sa Moriones Festival.

Karamihan sa mga Moriones ay gumagamit ng maskarang kahoy na hinuhubog sa kamay, at pinipinturahan ito ng mabagsik na mukha para gayahin ang matapang na anyo ng mga Romanong sundalo.

Higantes Festival (Angono, Rizal)

Tuwing Nobyembre 22 at 23, ginaganap sa Angono, Rizal ang Higantes Festival para parangalan si San Clemente, ang patron ng mga mangingisda. Nagmula ito noong huling bahagi ng dekada 1800, nang gumawa ang mga magsasaka ng mga higanteng papier mache bilang tahasang pagtutol sa mga panginoong Español ng hacienda.

Ngayon, umaabot sa tatlong metro ang taas ng mga higante, at may sariling disenyo ang kada barangay. Habang dumaraan ang parada, binubuhusan ng tubig ang mga tao bilang simbolo ng basbas mula sa patron ng mga mangingisda.

Tinaguriang Art Capital of the Philippines ang Angono, at dating tirahan ito nina National Artist Carlos “Botong” Francisco at Lucio San Pedro, kaya’t malalim ang koneksyon ng bayan sa sining ng paggawa ng higante.

Pintados-Kasadyaan Festival (Tacloban City)

Ang Pintados-Kasadyaan Festival ay ginaganap tuwing Hunyo 29 sa Tacloban City, Leyte. Ang salitang “pintados” ay Espanyol para sa “mga pinintahan,” tukoy sa mga sinaunang mandirigma ng Visayas na may buong-katawang tattoo bilang tanda ng tapang at ranggo. Itinatag ang Pintados Foundation noong 1986, at unang isinagawa ang festival noong Hunyo 29, 1987.

Nang maglaon, pinagsama ito sa Kasadyaan Festival na nangangahulugang “kasayahan” sa wikang Waray. Sa Pagrayhay Grand Parade, nagtitipon ang mga kontinhente mula sa iba’t ibang bayan ng Leyte, may katawang may pintang tattoo, tambol, at sayaw na naglalarawan ng lokal na alamat.

Ang bawat disenyo ng tattoo sa katawan ng mga sinaunang mandirigma ay may kahulugan, mula sa bilang ng mga labanang nasalihan hanggang sa ranggo nila sa loob ng pamayanan.

Paano Pumili ng Festival na Bibisitahin

Bago magplano ng biyahe, isaalang-alang ang buwan, laki ng pulutong, at klima ng bawat lugar. Iba’t iba rin ang gastos, dahil mas mahal ang mga tirahan sa Cebu at Iloilo tuwing Enero kumpara sa mas maliit na bayan tulad ng Angono o Lucban. Narito ang ilang hakbang para makapili ng pinakaangkop na pista.

1. Alamin ang eksaktong petsa dahil karamihan ay sumusunod sa lunar o simbahang kalendaryo.
2. Magbook nang maaga ng biyahe at tirahan dahil puno ang mga sasakyan tuwing Enero at Semana Santa.
3. Pumili ng festival na may temang gusto mo, relihiyoso man o pang-ani.
4. Magdala ng sapat na tubig at damit na komportableng gamitin sa mainit na parada.

Sampu ang tampok dito, pero mayroon pang daan-daang pista sa buong bansa, mula sa mga baryo hanggang sa mga lungsod. Ang bawat isa sa 10 festival sa Pilipinas na ito ay may sariling kwento, pero pareho silang nagpapakita ng malakas na pagkakabuklod ng komunidad. Ilan sa kanila ay pang-relihiyoso, ilan ay pasasalamat sa ani, at ilan ay pagbangon mula sa trahedya.

Silang lahat ay nagbubuklod sa buong bayan sa isang lansangan. Kung gusto mong tuklasin pa ang ibang pista, sumilip sa category ng mga festival sa Pilipinas para sa mas kumpletong listahan.

Frequently Asked Questions

Ano ang pinakasikat na festival sa Pilipinas?

Ang Sinulog sa Cebu City at ang Ati-Atihan sa Kalibo ang itinuturing na pinakamalaki, may milyun-milyong bisita taon-taon. Pareho silang nagpupugay sa Santo Niño at ginaganap sa iisang petsa, ikatlong Linggo ng Enero.

Bakit magkasabay ang Sinulog, Ati-Atihan, at Dinagyang?

Ang tatlong festival ay nag-ugat sa debosyon sa Santo Niño na kumalat mula Cebu papuntang Panay noong panahon ng Espanyol. Magkaiba ang lungsod at petsa, pero magkatulad ang layunin ng pagpaparangal.

Anong festival sa Pilipinas ang para sa ani?

Ang Pahiyas sa Lucban at ang Kadayawan sa Davao ay parehong nagdiriwang ng masaganang ani. Pinararangalan ng Pahiyas si San Isidro Labrador, samantalang ipinagdiriwang ng Kadayawan ang ani at kultura ng labing-isang katutubong tribo.

Ligtas bang dumalo sa mga malaking festival tulad ng Sinulog o Dinagyang?

Oo, pero inaasahan ang siksikan sa mga pangunahing kalsada tuwing araw ng parada. Iminumungkahi ng mga lokal na dumating nang maaga, magdala ng tubig, at magtakda ng meeting point sa grupo bago pa man magsimula ang selebrasyon.

Ano ang pinagmulan ng salitang higante sa Higantes Festival?

Ginamit ang mga higanteng papier mache bilang paraan ng mga magsasaka ng Angono para tuya-tuyain ang mga panginoong Espanyol noong panahon ng hacienda. Sa paglipas ng panahon, naging simbolo ito ng sining at pagkakakilanlan ng bayan.

Works Cited

Interaksyon. “Unmasking the MassKara: The Hidden Origin of Bacolod City’s MassKara Festival.” Philstar.com, 9 July 2018, https://interaksyon.philstar.com/breaking-news/2018/07/09/130223/unmasking-the-hidden-origin-of-bacolod-citys-masskara-festival/.

“Kadayawan: How It Began.” SunStar Davao, n.d., https://www.sunstar.com.ph/davao/feature/kadayawan-how-it-began.

“Home of the Higantes Festival, Angono, Rizal.” Angono, Rizal Official Website, n.d., https://angono.gov.ph/home-higantes-festival-angono-rizal/.

“Panagbenga Festival: A History.” Philstar.com, 17 Feb. 2014, https://www.philstar.com/lifestyle/travel-and-tourism/2014/02/17/1291401/panagbenga-festival-history/amp.

“Ati-Atihan, Dinagyang, Sinulog: A Look at 3 Festivals Honoring Sto. Niño.” Philstar.com, 28 Jan. 2024, https://www.philstar.com/lifestyle/travel-and-tourism/2024/01/28/2328771/ati-atihan-dinagyang-sinulog-look-3-festivals-honoring-sto-nio.

“Story of Faith: Marinduque’s Moriones Festival Takes Place This Holy Week.” Philstar.com, 6 Apr. 2023, https://www.philstar.com/lifestyle/travel-and-tourism/2023/04/06/2257107/story-faith-marinduques-moriones-festival-takes-place-holy-week.

Philippine Information Agency. “Pintados Festival Endures to Tell Story of Painted Ancestors.” Philippine Information Agency, n.d., https://pia.gov.ph/features/pintados-festival-endures-to-tell-story-of-painted-ancestors/.

National Museum of the Philippines. “Pintados Festival.” National Museum of the Philippines, 29 June 2022, https://www.nationalmuseum.gov.ph/2022/06/29/pintados-festival/.